Στοιχεία τόπου
Στάσου στην πλατεία του Αγίου Μάρκου το λάθος πρωινό και βλέπεις το δάπεδο να γεμίζει από κάτω. Το νερό δεν χύνεται από τα κανάλια. Ανεβαίνει μέσα από τα φρεάτια, σκούρο κι αργό, ωσότου οι πλάκες γίνουν καθρέφτης και τα ξύλινα διαδρομάκια βγουν στη μέση. Οι Βενετοί το λένε acqua alta, το ψηλό νερό, και για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της πόλης δεν υπήρχε τίποτα να γίνει, πέρα από το να σηκώσεις τα έπιπλα και να περιμένεις.
Η αιτία είναι η ίδια η λιμνοθάλασσα. Η Βενετία κάθεται σε μια ρηχή λεκάνη υφάλμυρου νερού, περίπου πενήντα χιλιόμετρα μάκρος, κομμένη από την ανοιχτή Αδριατική με μια λεπτή αλυσίδα από αμμονησίδες. Τρία ανοίγματα σπάνε αυτή την αλυσίδα, τα στόμια στο Λίντο, στο Μαλαμόκο και στην Κιότζα, κι από εκεί η θάλασσα παίρνει και βγάζει ανάσα δυο φορές τη μέρα. Οι περισσότερες παλίρροιες έρχονται και φεύγουν χωρίς σχόλιο. Ο μπελάς αρχίζει όταν μια ψηλή παλίρροια συζυγίας συμπέσει με τον σιρόκο, τον ζεστό νοτιά που τρέχει σε όλο το μάκρος της Αδριατικής και σπρώχνει το νερό προς βορρά ωσότου δεν του μένει αλλού να πάει παρά ψηλά, μέσα στη λιμνοθάλασσα. Η χαμηλή πίεση το ανεβάζει λίγο ακόμη. Η λεκάνη γεμίζει.
Ο Άγιος Μάρκος πλημμυρίζει πρώτος γιατί είναι το χαμηλότερο κατώφλι της πόλης, από τις πρώτες πλατείες που χάνονται, πολύ πριν βραχεί το υπόλοιπο. Μια παλίρροια που μόλις που μουσκεύει τα έξω νησιά μπορεί να αφήσει τη βασιλική να στέκει μέσα σε κάμποσα εκατοστά Αδριατικής.
Η θάλασσα εδώ ποτέ δεν κρατήθηκε απ' έξω. Την άφηναν μέσα, δυο φορές τη μέρα, χίλια χρόνια. Το καινούργιο είναι ο διακόπτης.
Αυτός ο διακόπτης είναι το MOSE, εβδομήντα οκτώ ατσάλινες θύρες ξαπλωμένες στον βυθό και στα τρία στόμια. Σε ηρεμία κείτονται πλημμυρισμένες και αθέατες, κομμάτι του πυθμένα του διαύλου. Όταν προβλέπεται επικίνδυνη παλίρροια, πεπιεσμένος αέρας μπαίνει μέσα και διώχνει το νερό, κι οι θύρες γέρνουν ψηλά πάνω στους μεντεσέδες τους ώσπου να σταθούν η μία πλάι στην άλλη πάνω από την επιφάνεια, ένα προσωρινό τείχος που σφραγίζει τη λιμνοθάλασσα από τη θάλασσα. Το σήκωμα των φραγμάτων παίρνει περίπου μισή ώρα. Το σύστημα κράτησε την παλίρροια έξω από την πόλη για πρώτη φορά στις 3 Οκτωβρίου 2020.
Το χρησιμοποιούν πιο συχνά απ' όσο περίμενε ο καθένας. Οι θύρες σηκώνονται όταν η πρόβλεψη περνά περίπου τα 110 εκατοστά πάνω από την παλιά στάθμη της Πούντα ντέλα Σαλούτε, και τη σεζόν 2025 με 2026 έκλεισαν τα στόμια γύρω στις σαράντα εννέα φορές, οι περισσότερες που έχουν σημειωθεί ποτέ σε μία σεζόν. Υπάρχει κι ένα αγκάθι που οι μηχανικοί το ήξεραν από την αρχή. Κάτω από εκείνο το κατώφλι το χαμηλότερο έδαφος εξακολουθεί να παίρνει νερό, κι έτσι ο Άγιος Μάρκος μπορεί να πλημμυρίσει σε μια παλίρροια πολύ μικρή για να δικαιολογεί το σφράγισμα ενός λιμανιού που δουλεύει. Προς το παρόν η Βενετία ζει ανάμεσα στους δυο αριθμούς, διαβάζοντας τον ουρανό, κι αποφασίζοντας κάθε πρωί αν θα αφήσει τη θάλασσα μέσα ή θα την κρατήσει στο κατώφλι.