Το αντικείμενο
Κάποια αυτοκίνητα στέκονται για μια δεκαετία, κάποια ρολόγια για μια διάθεση. Η Μεσόγειος έχει ένα σκάφος. Ζωγράφισε τη Ριβιέρα από μνήμης και θα ζωγραφίσεις ένα Riva Aquarama: χαμηλό, μακρύ, στο χρώμα του σκούρου μελιού, μ' ένα λευκό απόνερο ν' ανοίγει βεντάλια πίσω του προς μια ακτή με κουκουναριές. Κανένα άλλο αντικείμενο δεν κουβαλά τόσο ολοκληρωμένα ολόκληρη την ιδέα αυτής της θάλασσας.
Ήρθε από λίμνη, όχι από θάλασσα. Η οικογένεια Riva έφτιαχνε σκάφη στο Σάρνικο, στη λίμνη Ίζεο της βόρειας Ιταλίας, από το 1842. Όταν ο Κάρλο Ρίβα ανέλαβε το ναυπηγείο το 1949, ήθελε κάτι πιο γρήγορο και πιο όμορφο από ο,τιδήποτε άλλο έπλεε. Βρήκε τη γάστρα του στο παλαιότερο Riva Tritone, που με τη σειρά του χρωστούσε στα αμερικανικά μαονένια runabout της Chris-Craft. Αυτό που πρόσθεσε ο Ρίβα ήταν ιταλικό.
Το Aquarama παρουσιάστηκε στην Έκθεση Σκάφους του Μιλάνου το 1962. Ο Κάρλο το βάφτισε από το Cinerama, τον κινηματογράφο ευρείας οθόνης της εποχής, γιατί ήθελε την ίδια αίσθηση ενός ορίζοντα που ανοίγει δεξιά κι αριστερά. Η ταπετσαρία ήταν σε μπλε του αυγού πετροχελίδονου και κρεμ. Το κατάστρωμα μαονένιο, στρωμένο σανίδα σανίδα και βερνικωμένο ώσπου να κρατά το φως σαν καλό έπιπλο, με χρώμιο σε κάθε ακμή. Το έλεγαν Φεράρι του νερού, και για μια φορά η σύγκριση ήταν κερδισμένη κι όχι πουλημένη.
Ένα Riva δεν είναι τόσο σκάφος που το κατέχεις όσο ένα κομμάτι της θάλασσας που σου επιτρέπεται για λίγο να το κυβερνήσεις.
Το χτίσιμο του καθενός κρατούσε μήνες. Κάθε γάστρα ήταν πολλές στρώσεις μαονιού, σχηματισμένες στο χέρι, βιδωμένες, φινιρισμένες και περασμένες ξανά και ξανά, η δουλειά εκείνη που δεν αντέχει τη γραμμή παραγωγής. Αυτό ήταν το νόημά του και, τελικά, το πρόβλημά του. Από το 1962 ως το 1996 η Riva έφτιαξε μόλις γύρω στα 760 Aquarama, στις εκδοχές standard, Super και Special. Όταν το fiberglass πήρε την αγορά στην τιμή, το ξύλινο σκάφος δεν μπορούσε να την ακολουθήσει προς τα κάτω, κι η σειρά αποσύρθηκε.
Αυτό που άφησε πίσω του είναι ένα σχήμα που αρνείται να γεράσει. Καλά διατηρημένα κομμάτια αλλάζουν σήμερα χέρια για πολύ περισσότερα απ' όσα κόστιζαν καινούργια, αναστηλωμένα βίδα βίδα από ιδιοκτήτες που καταλαβαίνουν ότι κρατούν στο νερό ένα μικρό εθνικό μνημείο. Το έχουμε δει να μπαίνει σ' ένα λιμάνι το σούρουπο, με τις μηχανές να μουρμουρίζουν, κι όλα τα κεφάλια στην προκυμαία να γυρίζουν μονομιάς. Αυτό είναι η αληθινή δοκιμασία ενός αντικειμένου. Εξήντα χρόνια μετά, το Aquarama την περνά ακόμη, και δεν δείχνει καμία διάθεση να βιαστεί να σταματήσει.
