Το αντικείμενο
Τα περισσότερα εικονικά αντικείμενα του design είναι καρέκλες, και μια καρέκλα δεν τη σηκώνεις να την πας στην παραλία. Η Olivetti Valentine ήταν διαφορετική από την αρχή. Ο Ετόρε Σοττσάς ο νεότερος, μαζί με τον νεαρό Άγγλο σχεδιαστή Πέρι Κινγκ, σχεδίασε μια φορητή γραφομηχανή κι έπειτα έκανε αυτό που κανείς στον χώρο του εξοπλισμού γραφείου δεν είχε σκεφτεί πως άξιζε τον κόπο. Την έκανε όμορφη, και την έκανε να θέλει να φύγει.
Η Olivetti την παρουσίασε στις 14 Φεβρουαρίου 1969, κι από εκεί βγαίνει το όνομα. Το σώμα ήταν από κατακόκκινο πλαστικό ABS, ένα χρώμα δανεισμένο λιγότερο από τα χαρτικά και περισσότερο από το κραγιόν και την ποπ αρτ, και χωνόταν σε μια θήκη ασορτί που την περνούσες στον ώμο σαν τσάντα. Δύο μικρά πορτοκαλί καρούλια κάθονταν στην κορυφή σαν ζευγάρι μάτια. Τίποτε πάνω της δεν ψιθύριζε δουλειά.
Αυτό ήταν το ζητούμενο. Ο Σοττσάς έλεγε πως ήθελε μια μηχανή για χρήση οπουδήποτε εκτός από γραφείο, κάτι που να κρατά συντροφιά στους ερασιτέχνες ποιητές μια ήσυχη Κυριακή στην εξοχή, αντί να θυμίζει σε κανέναν τις μονότονες ώρες πίσω από ένα γραφείο. Κυνηγούσε μια ιδέα που σήμερα ακούγεται αυτονόητη και τότε ήταν σχεδόν αίρεση: πως μια γραφομηχανή μπορεί να είναι αντικείμενο της καθημερινότητας, ανάλαφρο σαν στιλό, και να ταξιδεύει.
Ήταν η πρώτη σοβαρή μηχανή που έμοιαζε να ανήκει σε μια βεράντα πάνω από τη θάλασσα κι όχι σε ένα γραφείο κάτω από τον νέον.
Το εμπόριο δεν πείστηκε εντελώς. Το κόκκινο πλαστικό γρατζουνιόταν, η μηχανή κόστιζε περισσότερο από τα πιο λιτά αδέλφια της, και η ίδια η διαφήμιση της Olivetti έδειχνε κάπως αμήχανη με το πόσο λίγο έμοιαζε με εργαλείο. Τίποτε απ' αυτά δεν είχε σημασία. Η Valentine είχε ήδη περάσει στον τόπο όπου πηγαίνουν τα αντικείμενα όταν παύουν να είναι προϊόντα, και ως το 1971 βρισκόταν στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης.
Ο Σοττσάς, μισός Αυστριακός και ολόκληρος Ιταλός, προχώρησε αργότερα να ιδρύσει τη Memphis και να κάνει το Μιλάνο την πιο θορυβώδη πόλη του design στην ήπειρο. Όμως η Valentine ίσως είναι η πιο καθαρή του σκέψη. Πήρε μια γκρίζα βόρεια μηχανή, τη γέμισε μεσογειακό χρώμα, και της έβαλε χερούλι.
Τις βλέπεις ακόμη, στις βιτρίνες των design shops από το Μιλάνο ως την Αθήνα, κόκκινες πάνω σε λευκούς τοίχους, τιμολογημένες σαν μικροί πίνακες. Οι περισσότερες δεν θα γράψουν ποτέ άλλη γραμμή. Δεν χρειάζεται. Έκαναν την πραγματική τους δουλειά τη στιγμή που έκαναν ένα σοβαρό αντικείμενο να μοιάζει σαν να βρίσκεται σε διακοπές.