Σημειώσεις πεδίου
Είδαμε την Ίμπιζα να γίνεται καρικατούρα του εαυτού της, και κάθε καλοκαίρι όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες μας ρωτούν το ίδιο. Πού, μέσα στις Βαλεαρίδες, ακούγονται ακόμη τα τζιτζίκια πάνω από τα μπάσα. Η απάντηση, όλο και πιο συχνά, είναι το διπλανό νησί.
Η Μενόρκα ποτέ δεν υπήρξε θορυβώδης. Η UNESCO την ανακήρυξε Απόθεμα Βιόσφαιρας τον Οκτώβριο του 1993, κι ο χαρακτηρισμός δεν ήταν διαφημιστικό στολίδι. Χάραξε γραμμές. Τα κτίρια έμειναν χαμηλά, κι οι ξερολιθιές που ράβουν το εσωτερικό σε ένα πράσινο πάπλωμα προστατεύτηκαν αντί να ισοπεδωθούν. Όσο οι αδελφές της κυνηγούσαν τον όγκο, η Μενόρκα κράτησε τις αποστάσεις της μεγάλες και τα φώτα της χαμηλά, κι ακόμη μπορείς να πάρεις έναν παραλιακό δρόμο εδώ και να μη συναντήσεις σχεδόν κανέναν.
Η πολυτέλεια σε αυτό το νησί είναι η αφαίρεση. Λιγότερα κρεβάτια, πιο σκοτεινοί ουρανοί, μεγαλύτερες σιωπές.
Αυτό που αξίζει να αναφερθεί συμβαίνει στον αραιοκατοικημένο βορρά. Την περασμένη άνοιξη η Vestige Collection άνοιξε το Binidufà, μια φινκά έντεκα δωματίων μέσα σε μια κοιλάδα, κάτω από τη μεγαλύτερη αδελφή της, το Son Ermita. Και τα δύο είναι αγροικίες του δέκατου όγδοου αιώνα, και μαζί κρατούν περίπου 800 συνεχόμενα εκτάρια που κατεβαίνουν σε τρεις ανέγγιχτους όρμους στη βόρεια ακτή. Το Binidufà δέχτηκε τους πρώτους του επισκέπτες στις 16 Απριλίου και κλείνει ξανά τον Νοέμβριο, κι αυτός ο εποχικός ρυθμός σου λέει πού βρίσκονται οι προτεραιότητες. Είναι γεωργία με δωμάτια από πάνω, όχι θέρετρο με μια συμβολική φάρμα βιδωμένη για το φυλλάδιο.
Μας αρέσει τι κάνει η εγκράτεια στην κουζίνα. Το Son Ermita γέρνει προς τη μεσογειακή, το Binidufà στρέφεται στα λαχανικά, και τα δύο μαγειρεύουν από ό,τι μπορεί να δώσει το κτήμα κι οι μικροί παραγωγοί του νησιού την κάθε εβδομάδα. Τα δωμάτια ξεκινούν γύρω στα 650 ευρώ τη βραδιά, κι η αριθμητική είναι σκόπιμη. Οι βόρειες φινκάς είναι φτιαγμένες για το αντίθετο της κλίμακας: μια χούφτα επισκέπτες απλωμένοι σε ένα εργαζόμενο τοπίο, αρκετά κοντά για να κολυμπήσουν πριν το πρωινό κι αρκετά μακριά από τα πλήθη του αεροδρομίου για να τα ξεχάσουν.
Το νησί ανταμείβει τους περίεργους πέρα από τις παραλίες του. Σκορπισμένα στο εσωτερικό στέκουν ταλαγιότ και ναβέτες, μνημεία της Εποχής του Χαλκού που η UNESCO πρόσθεσε στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς το 2023. Ανάμεσά τους η Naveta des Tudons, ένας ταφικός θάλαμος κάπου τριών χιλιάδων ετών, ακέραιος ακόμη σε ένα χωράφι κοντά στη Σιουταδέλα.
Η Μενόρκα δεν θα ταιριάξει σε όλους, κι εκεί ακριβώς είναι το νόημα. Δεν υπάρχουν superclubs. Το πλησιέστερο σε ουρά είναι το σύντομο κατέβασμα ως έναν όρμο, κι οι πισίνες είναι για κολύμπι, όχι για την κάμερα. Αυτό που υπάρχει αντ' αυτού είναι μια ακτογραμμή που η Ευρώπη συμφώνησε, πριν από τρεις δεκαετίες, να αφήσει ως επί το πλείστον ήσυχη. Για τον ταξιδιώτη κουρασμένο από τις άλλες Βαλεαρίδες, αυτή η συμφωνία αρχίζει να μοιάζει η εξυπνότερη πολυτέλεια στη δυτική Μεσόγειο.
